Vaclav Kokes, Uzhorod 1936

Vaclav Kokes, Uzhorod 1936

De stad UĆŸhorod behoorde tot Tsjecho-Slowakije toen ik er werd geboren. Na de oorlog is het bij Oekraïne getrokken. Er heerste een grote spanning over Sudetenland tussen Duitsland en Tsjecho-Slowakije en in 1938 moest Tsjecho-Slowakije het gebied aan Duitsland afstaan onder druk van Frankrijk, Italië en Engeland in ruil voor vredesgaranties. In 1939 kwamen de Duitsers toch het hele land binnen en begon de Tweede Wereldoorlog. De Russen hebben ons bevrijd in ’45 en hebben zich daarna ook weer teruggetrokken. Teleurgesteld door het optreden van de westerse landen ging Tsjecho-Slowakije zich sterk richten op de Sovjet Unie. Toen in 1968 door de Praagse Lente steeds meer hervormingen en democratiseringen werden doorgevoerd kwamen de Russen in augustus terug om ons te bevrijden.

Ik was al eens bij mijn nicht in Hummelo geweest en had in mei 1968 al een visum aangevraagd en kreeg in november toestemming om naar Nederland te gaan. Door de aparte status die Tsjechen toen hadden kreeg ik direct een verblijfsvergunning en ik had binnen veertien dagen werk in de Steeg bij de Compressoren- en Motorenfabriek.

In Tsjecho-Slowakije had ik een opleiding tot vliegtuigmonteur gevolgd en na drie jaar opleiding was ik verplicht om twee jaar als militair te werken. Ik heb in die jaren gewerkt aan de Messerschmitt en Duitse bommenwerpers en het Russische vliegtuig de Iljoesjin. Na Dienst heb ik nog een aantal jaren in de revisie van dieselmotoren gezeten.

Ik wilde graag in mijn vak werk zoeken maar bij de KLM hadden ze geen interesse omdat mijn Tsjechische papieren niet geldig waren. Bij de Lufthanza in Duitsland maakten ze daar geen probleem van, daar heb ik gewerkt en gewoond tot ik mijn vrouw Ans Wigman leerde kennen.

In 1972 ben ik vanuit Duitsland in Doesburg terecht gekomen. In het Stadsbierhuis de Waag, waar ‘Ans van de Waag’ zoals zij bekend stond, toen de scepter zwaaide, heb ik veel geholpen naast mijn werk als vliegtuigmonteur op vliegveld Teuge bij Apeldoorn.

In 2007 is Ans overleden en ik heb na mijn pensionering nog een aantal jaren op Teuge geholpen. Vliegtuigen was niet alleen mijn werk, het was ook mijn hobby.